Ratko Mladić: Konačna presuda nakon 26 godina

Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju podigao je optužnicu protiv Ratka Mladića 24. jula 1995. Nakon gotovo 16 godina skrivanja pred sudom se prvi put pojavio jula 2011. U sudnici Haškog tribunala Ratku Mladiću je 22. novembra 2017. izrečena presuda za najteže ratne zločine počinjene u Evropi od Drugog svetskog rata.

Ratko Mladić, general koji je u ratu u Bosni i Hercegovini ’92-95. bio komandant Vojske Republike Srpske (VRS) prvostepeno je osuđen na doživotnu kaznu zatvora zbog genocida i zločina protiv čovečnosti. Nakon izricanja presude žalbu su uložili i odbrana i tužioci, a donošenje konačne presude zakazano je za 8. juni 2021.

Ratko Mladić bio je glavni komandant Vojske Republike Srpske (VRS) koja je pod opsadom držala Sarajevo 1.460 dana.

Mladićeva ratna uloga, bežanje od pravde i hapšenje

Kraj Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ), od proglašenja nezavisnosti Slovenije i Hrvatske 1991. pratila su tri velika oružana sukoba: u Hrvatskoj (1991-1995.), Bosni i Hercegovini (1992-1995.) i na Kosovu (1998-1999.), NATO intervencija na tadašnju SR Jugoslaviju desila se 1999. Vođena su još dva sukoba manjih razmera, u Sloveniji (juni-juli 1991.) i u “bivšoj jugoslovenskoj republici Makedoniji”, sadašnjoj Severnoj Makedoniji (januar-avgust 2001.).

U prvostepenoj presudi Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju, odnosno njegov sukcesor Mehanizam za međunarodne krivične sudove (MICT) u Hagu proglasio je Ratka Mladića krivim i za progone, istrebljenja, ubistva, deportacije, prisilno premeštanje, terorisanje, protivpravne napade na civile, te uzimanje talaca i genocid u Srebrenici.

Mladića su hrvatski sudovi kao komandanta Jugoslovenske narodne armije (JNA) u odsustvu osudili na 20 godina zatvora za ratne zločine počinjene u Dalmaciji tokom ratova u bivšoj Jugoslaviji.

Iako se u haškoj optužnici nije teretio za dela tokom rata u Hrvatskoj gdje je bio komandant Devetog korpusa JNA u Kninu, za hrvatske vlasti Mladić se smatra odgovornim za proterivanja hrvatskog stanovništva sa tih prostora, kao i granatiranje Zadra i Šibenika.

Ko je Ratko Mladić, oficir JNA, begunac od pravde i ratni zločinac i kakva je njegova ratna uloga?

Nakon hapšenja u selu Lazarevo u Srbiji 26. maja 2011. i izručenja u Hag 31. maja, Mladić se pred sudom prvi put pojavio 3. jula 2011.

Suđenje Ratku Mladiću je počelo 2012. i trajalo ukupno 530 dana.

Tokom četvorogodišnjeg procesa koji je započeo 16. maja 2012. izvedena su 592 svedoka, te predočeno oko 10.000 dokaznih materijala. Sud je u obzir uzeo i 2.000 presuđenih činjenica.

Prva optužnica iz 1995. revidirana je četiri puta. Poslednji put 16. decembra 2011. kada je Mladić bio u Hagu.

U nastavku pogledajte lokacije na kojima su se desili zločini za koje se Ratko Mladić tereti u poslednjoj od četiri revidirane optužnice od 16. decembra 2011.

Foto: Slobodna Evropa

Presuda za genocid u Srebrenici

Predsedavajući sudija Alfons Orie, govoreći o tački optužnice kojom se Mladić tereti za genocid, rekao je da je Veće konstatovalo da su pripadnici VRS nameravali da unište bosanske Muslimane, koji su činili deo zaštićene grupe.

“Veće je konstatovalo da su fizički izvršioci nameravali da unište bosanske Muslimane u Srebrenici koji su činili značajan deo zaštićene grupe. Veće je shodno tome konstatovalo da su nad bosanskim Muslimanima u Srebrenici i njenoj okolini počinjena krivična djela genocida, progona, istrebljivanja i ubistva, kao i nehumana dela prisilnog premeštanja“, rekao je Orie.

Snage VRS stvorile su prethodno atmosferu nesigurnosti i nepodnošljivosti u Srebrenici. Odvajali su muškarce, među kojim je bilo i dečaka starih 12 godina, ali i starijih od 60 godina. Sud je konstatovao da ih je nekoliko hiljada sistematski poubijano. Takođe, navedeno je i prikrivanje tragova zločina, iskopavanjem masovnih grobnica, te premeštanjem tela žrtava u druge grobnice izvan Bratunca i Srebrenice.

Foto: Slobodna Evropa

Sudije UN tribunala potvrdile su u drugostepenom postupku presudu kojom je Ratko Mladić osuđen na doživotn zatvrosku kaznu za genocid i druge zločine u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995. godine.

Njegova žalba na prvostepenu presudu odbijena je.

Pretresno veće je zaključilo da je Mladić počinio ove zločine putem učešća u četiri udružena zločinačka poduhvata:

Prvi sveobuhvatni je uključivao zajednički plan s ciljem da se bosanski Muslimani i bosanski Hrvati trajno uklone s područja u BiH na koja su bosanski Srbi polagali pravo, i to činjenjem zločina za koje se teretio u optužnici.
Drugi udruženi zločinački poduhvat je imao za cilj širenje terora među civilnim stanovništvom putem kampanje snajperskog delovanja i granatiranja.
Cilj trećeg udruženog zločinačkog poduhvata bilo je eliminisanje bosanskih Muslimana iz Srebrenice.
Četvrti udruženi zločinački poduhvat imao je za cilj da se pripadnici UN-a uzmu za taoce kako bi se sprečilo da NATO izvede vazdušne napade na vojne ciljeve bosanskih Srba.

Izvor: slobodnaevropa.org